
onze visie
Vechtsport gebruiken als instrument
Kracht- en vechtsport is geliefd onder jongeren en kinderen uit krachtwijken (CBS & RIVM 2016; Elling etal. 2017). Dit maakt vechtsport tot een interessante ingang om met jongeren en kinderen te werken aan hun ontwikkeling. Er zijn diverse onderzoeken die laten zien dat vechtsport een positieve bijdrage kan leveren aan de sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van deze groep. Elling en Wisse (2010), concluderen in hun onderzoek naar het overheidsprogramma ‘Meedoen alle jeugd door sport’ van de Rijksoverheid dat vechtsport een belangrijke bijdrage kan leveren aan weerbaarheid, agressiebeteugeling en persoonlijke
groei van jongeren en kinderen. Dat juist voor maatschappelijk kwetsbare jeugd vechtsport mogelijkheden biedt tot het verbeteren van welzijn en hun participatie in de samenleving wordt door verschillende onderzoeken bevestigd (Abdallah, Kooijmans, & Sonneveld, 2016; Kooijmans. 2017; Kooijmans, 2016).
Boks & Empowerment
Deze sociale vaardigheid en weerbaarheidstraining is een psycho-fysieke training om sociale vaardigheden te trainen en te ontwikkelen. De training leert kinderen over hun zelfbewustzijn, zelfvertrouwen, zelfreflectie, zelfbeheersing, communicatie en grenzen. Het programma heeft een fysieke invalshoek waar het boksen centraal staat. Met andere woorden: door middel van lichamelijke training leren kinderen zichzelf fysiek en mentaal beter kennen, waardoor ze beter om kunnen gaan met (sociale) situaties en de mensen om hen heen.
Het programma dat Boks & Empowerment aanbied bevat elementen uit de programma’s Glory for all en Boksend opvoeden. De methodiek ‘Boksend opvoeden zal de rode draad zijn in elke training”. Gecombineerd is het programma uitstekend geschikt om groepen of individuele kinderen met een speciale hulpvraag te begeleiden. U kunt hierbij denken aan kinderen die te maken hebben met:
Faalangst
Negatief zelfbeeld
Concentratieproblemen
Pesten
Verminderde sociale vaardigheden
Identiteitsproblemen: wie ben ik? Wat kan ik? Wat wil ik bereiken?
Onveilig gevoel in een groep
Spanning voor de overgang naar vervolg perspectief
Boksend Opvoeden helpt jongeren, die het lastig vinden om naar zichzelf en elkaar te kijken, dit toch te doen en sterker weerbaarder te worden. Door professionele begeleiding, een veilige omgeving, heldere regels en sterke pedagogische kaders geeft Boksend Opvoeden vorm aan boksen als mentale, fysieke en emotionele weerbaarheidsmethodiek .
Het is een werkwijze die aansluit bij de belevingswereld van jongeren en zo via Boksend Opvoedingsdoelen dichterbij brengt. De aanpak is spelenderwijs en doelgericht. Ze maakt gebruik van de aantrekkingskracht die vechtsport voor jongeren en kinderen heeft (Haudenhuyse, Nols, Coussée, Theeboom, 2013; van den Berg, ter Haar, van der Kooi, & Kooijmans, 2018). Boksend Opvoeden benut het boksen als een psycho-fysieke gerichte benadering van de jongeren. Uit onderzoek is gebleken dat door met het lichaam
en met lichamelijke gewaarwordingen te werken en daarmee de reflectie over deze lichamelijke gewaarwordingen stimuleert en vereenvoudigd. Haudenhuyse, Matthysen & Neart (2021) concluderen op basis van hun onderzoek dat inzicht in en bewustwording over de eigen gedachten, gevoelens en reactie groeit door het gebruik van een psycho-fysieke benadering met boksen als middel. De deelnemers hebben geen boksvaardigheden nodig om deel te kunnen nemen.
Boksend Opvoeden draagt door haar aanpak indirect bij aan het vergroten van maatschappelijke waarden als fysieke en lichamelijke gezondheid, leefbaarheid, participatie en respect voor elkaar.
De methodiek
Doel
Boksend Opvoeden versterkt de sociaal-emotionele weerbaarheid en leert kinderen en jongeren hun gedrag te beïnvloeden.
Deelnemers
Boksend Opvoeden kan ingezet worden bij vele uiteenlopende opvoedings- en gedragsvraagstukken in uiteenlopende contexten. Denk hierbij aan het onderwijs, gesloten en open instellingen, de buurt, de zorg en de (boks)club zelf.
Boksend Opvoeden is een geschikt programma voor de jeugd- en (gezins)professional, therapeuten, weerbaarheidstrainers en (sport)docenten die bij de gezinnen thuis komen en hen begeleiding bieden.
Traject
Een Boksend Opvoeden-traject bestaat uit een intake, en variërend welke hulpvraag er is uit diverse trainingen en een eindevaluatie waarin besproken wordt of het programma voor de deelnemer een vervolg krijgt of dat de gewenste doelen behaald zijn.
De filosofie
Boksend Opvoeden kan worden ingezet als laagdrempelige therapie voor lichaam en geest, om fitter en mentaal weerbaarder te worden. De deelnemer werkt aan het vergroten van het zelfbewustzijn, leert gedrag te reguleren en werkt aan het vergroten van het zelfvertrouwen.
De filosofie is dat door het boksen de jongeren de kracht van het eigen lichaam leren ervaren onder begeleiding van een professional, zowel individueel als in een groep. De professional ondersteunt de reflectie van de deelnemers met het oog op het bewust worden en ontwikkelen van inzicht in de eigen gedachten, gevoelens en de reacties rondom het boksen (Haudenhuyse, Matthysen & Neart, 2021).
Veilige omgeving en heldere regels
De professionals dragen zorg voor een veilige omgeving. De deelnemers weten wat er van hen verwacht wordt en welke regels er gelden. De begeleider reageert op buitensluiten, pesten en op onmaatschappelijk gedrag. Vechten buiten de context van Boksend Opvoeden wordt sterk afgekeurd en besproken binnen de Boksend Opvoeden-context. Jongeren en kinderen erkennen de gedragsregels van de groep die binnen en buiten de trainingsruimte voor hen gelden. De regels bieden de jongeren en kinderen naast de rol van de begeleider en de kaders in de aanpak, houvast en een basis voor verbinding. Dit is belangrijk voor hun gevoel en ontwikkeling van vertrouwen en veiligheid in de sociale omgeving.
Rol van de begeleider
Veel jongeren en kinderen hebben niet vanzelfsprekend betekenisvolle relaties met andere volwassenen, zoals hun docenten en ouders of verzorgers. De begeleider is geregeld de vertrouwenspersoon die jongeren naast het boksen begeleidt bij belangrijke vragen in het leven, bijvoorbeeld bij keuzes op school, de situatie thuis of op straat.
De waardering en erkenning die een jongere of kind krijgt van de begeleider wordt hierdoor heel serieus genomen. De begeleider ontwikkelt respect, aanzien en gezag op basis van de wijze waarop hij het individu en de groep begeleidt en hoe hij zichzelf als instrument inzet in het groepsproces en in het proces van de individuele deelnemer. Dit draagt bij aan het ontwikkelen van een vertrouwensrelatie met de deelnemers. Dit geeft een positie om een sterk rolmodel voor de jongeren en kinderen te zijn en hen te kunnen begeleiden naar zichzelf te kijken en te leren.
Pedagogisch repertoire van de begeleider
Binnen Boksend Opvoeden is het creëren van de juiste pedagogische kaders voor iedere deelnemer met gebruik van de groep van vitaal belang. Door voorspelbaar en betrouwbaar in je handelen te zijn geef je houvast en bouw je aan vertrouwen dat doet Boksend Opvoeden door:
de structuur van de aangeboden werk- en oefenvormen,
bij de werkvormen draait het steeds om het uitvoeren van de oefening volgens de regels die bij het spel expliciet geformuleerd zijn,
de deelnemers leren om te gaan met de regels en respect te hebben voor partners met verschillende mogelijkheden, zowel door het samenwerken met wisselende boksmaatjes, wanneer er groepsgericht gewerkt wordt, als door de link te leggen in de oefeningen met de dagelijkse praktijk.
geleid leren door reflectie op de oefeningen.
Door individueel of met kleine groepen en intensieve begeleiding te werken vanuit duidelijke structuur en regels, ontstaat een veilig pedagogisch klimaat. De deelnemers zijn ontspannen en met plezier bezig met de boksspellen, daardoor raken zij tegelijkertijd nieuwsgierig naar reacties op hun gedrag (Haudenhuyse, Nols, Coussée, Theeboom, 2013). Plezier vormt de basis van de sportieve en sociale ontwikkeling.
Een trainer ontwikkelt een idee over wat de jongere of kind nodig heeft om de training met plezier en succes te ervaren. Het ervaren van succes in vechtsport heeft twee dimensies; winnen van jezelf en van een ander en het gevoel ergens bij te horen.
Als trainer ben je verantwoordelijk om de reflectie op het gedrag van de deelnemers en, wanneer in een groep gewerkt wordt, de onderlinge dynamiek in goede banen te begeleiden en positief te bekrachtigen.
Dit is een waardevolle taak waarin je vertrouwen ontwikkelt met en tussen de jongeren en kinderen, het verbindt hen en maakt hen weerbaar en in staat tot het tonen van waardering en respect. De werkvormen en de fysieke en mentale elementen spelen een centrale rol in de reflectie en het leerproces.
De werkvormen
Boksend Opvoeden kent naast elementen voor een goede lichaamsbeleving (gronden, ademen, focus, zelfreflectie) verschillende bokslessen, leskaarten en boksspellen die samen het vergroten van de weerbaarheid van de deelnemer realiseren. Het is als het ware de gereedschapskist die de professional inzet op weg naar weerbaarheid en respect.
Gronden, ademen, focus, zelfreflectie
Elementen in de boksoefeningen die gerelateerd zijn aan de lichaamsbeleving en de emoties en gedrag zijn het gronden, ademen, het focussen en zelfreflectie. Deze aangrijpingspunten zijn mede gekozen door de effectiviteit van de weerbaarheidstraining Rots en Water. Uit onderzoek naar Rots en Water komt naar voren dat deze aspecten bijdragen aan het verbeteren van de zelfregulatie en het geloof in het eigen kunnen van de deelnemende jongeren en kinderen (de Graaf, et al. 2015). Tijdens de boksoefeningen en spellen richt de deelnemer zich, met hulp van de trainer, op deze vier punten. Het gronden, de ademhaling, de focus en zelfreflectie kunnen vervolgens gebruikt worden in het dagelijks leven.
Gronden betekent stevig staan en met beiden voeten contact met de grond hebben. Letten op de ademhaling betekent de ademhaling naar de buik brengen (de buikademhaling). Dit zorgt ervoor dat de deelnemers meer in het ‘hier en nu’ staan en het draagt bij aan de concentratie en het richten van de aandacht. Het richten van de aandacht, oftewel focus, wordt gebruikt om de deelnemer zich op zijn doel te laten concentreren en te reflecteren op de uitvoering van de oefeningen van zichzelf en de anderen.
Rituelen, de boksgroet
Bij het aanbieden van de oefeningen wordt er altijd een ‘boksgroet’ aan elkaar gegeven. ‘Boks’ betekent dat de activiteiten starten. Dit is de belichaming van de belofte rekening met elkaar te houden en elkaars sterke en minder sterke kanten te respecteren. Het begroetingsritueel biedt structuur, geeft de deelnemers de gelegenheid de ander te zien en zichzelf te presenteren. Het is de start van het contact en het begin van de oefening. Dit draagt bij aan samenwerking en veilig en voorspelbaar boksen. Aan het eind van het boksspel bedank je elkaar weer met de ‘boksgroet’ ten teken dat het spel is afgerond. ‘Stop’ betekent dat iedereen stopt en naar de trainer kijkt.
Boksspellen
De boksspellen bestaan uit verschillende oefeningen waarbij de deelnemer leert naar zichzelf en zijn gedrag te kijken. Om de spellen te laten aansluiten bij de dagelijkse praktijk worden situatieschetsen gebruikt die als voorbeeld dienen bij het uitvoeren van de oefeningen. Deze situatieschetsen zijn leeftijdsafhankelijk.
Denk aan het uit logeren gaan bij een vriendje of vriendinnetje, het hebben van een toets of een moeilijk gesprek moeten voeren met je leidinggevende op het werk. In de boksspellen en oefeningen worden deze situaties uitgewerkt. Door het aanbieden van lastige of ingewikkelde situaties kan tijdens de oefeningen gelet worden op hoe de deelnemer reageert. Door te evalueren en de deelnemer te laten reflecteren, kan gekeken worden naar gedragsalternatieven op de aangeboden situatie. Een belangrijk onderdeel van Boksend Opvoeden is zelfreflectie. Door middel van korte evaluatieopdrachten, die worden toegepast na het uitvoeren van een oefening, leert de deelnemer zichzelf en de ander beter kennen.
Het wederzijds respect en vertrouwen kan hierbij groeien. Door met realistische situatieschetsen te werken, wordt de link gelegd met de dagelijkse praktijk. In de evaluatie wordt ook gekeken naar situaties in het dagelijks leven van de deelnemer zelf en hoe de deelnemer reageert op leuke, vervelende of spanningsvolle situaties.
De kern van het leerproces rondom een oefening
Door het uitvoeren van de oefeningen en gedragsalternatieven aan te bieden en te oefenen, wordt de invloed van de deelnemer op de situatie en de manier waarop hij of zij met de situatie omgaat vergroot.
De spellen van Boksend Opvoeden kunnen de deelnemer dwingen om uit zijn of haar comfortzone te komen, daarnaast liegt de lichaamstaal van de deelnemer niet bij het uitvoeren van de boksoefeningen en boksspellen. De trainer haalt hier informatie uit voor het handelen en om de verbinding en de veiligheid van de groep te waarborgen en de effectiviteit van de aanpak te bevorderen. Uiteindelijk draagt dit bij aan het vergroten van de zelfbeheersing, het zelfbewustzijn en het zelfvertrouwen van de deelnemer.
Bij elk boksspel zijn er leerdoelen waar aan gewerkt wordt met de deelnemer. Deze doelen worden met de deelnemer vastgesteld in de intake.